2016 yılında Türkiye otomotiv pazarı tarihinin en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

2016 yılında Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 2015'e göre %1,6 artışla 983.720 adede erişerek Türkiye otomotiv pazarı tarihinin en yüksek seviyesini yakalamıştır. Otomobil satışları, 2016 yılında %4,3 artarak 756.938 adede ulaşmıştır. Hafif ticari araç pazarı ise 2016'da bir önceki yıla göre %6,5 oranında daralma göstererek 226.782 adede gerilemiştir.

Türkiye otomotiv pazarı 2016 yılında yaşanan tüm olumsuz gelişmeler ve döviz kurunda görülen bir önceki yıla göre önemli seviyede artışa karşın, yukarıda bahsedilen rekor seviyeye ulaşmıştır. Yılın ikinci yarısında gerçekleşen bir diğer önemli gelişme ise binek otomobil satışlarına uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) uygulamasındaki değişiklik olmuştur.

Yeni uygulamaya göre otomobil ÖTV oranları sadece motor hacmine göre değil vergiden arındırılmış fiyat aralığına göre belirlenmiştir. Hafif Ticari Araç ÖTV oranlarında ise herhangi bir değişiklik uygulanmamıştır.

2016 yılı Tofaş için otomobil yatırımlarının tamamlanarak, Fiat Egea ailesinin Hatchback ve Station Wagon versiyonlarının da ürün gamına katılımı ve satışa sunulması açısından önemli bir yıl olmuştur. Tofaş tarafından üretilen ve 2015 yılı Kasım ayında satışa sunulan Egea Sedan modeli ise, 2016 yılında Türkiye'nin en çok satılan aracı olmuştur.

Yurt dışı otomotiv pazarlarında ise Avrupa genelinde (Avrupa Birliği ve Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi) otomobil pazarında %6,5, hafif ticari araç pazarında ise %11,6 büyüme gerçekleşmiştir. Avrupa'da Fiat Tipo adıyla satışa sunulan Fiat Egea modelinin başarısı sayesinde Tofaş'ın Avrupa'ya toplam ihracatı %84 artmış ve Tofaş Türkiye otomotiv ihracatında en yüksek ihracat adedi ile lider konumuna gelmiştir.

Toplam Yurt İçi Pazar (Adet) 2015 2016 Değişim %
Otomobil 725.596 756.938 %4,3
Hafif Ticari Araç ( LCV ) 242.421 226.782 %-6,5
Toplam 968.017 983.720 %1,6

ÖTV UYGULAMASI DEĞİŞİKLİĞİ

  Geçmiş Uygulama Güncel Uygulama
Motor Hacmi (cm3) ÖTV Vergisiz Fiyat Aralığı ÖTV
<1.600 %45 <40.000 TL %45
40.000- 70.000 TL %50
>70.000 %60
1.600-1.999 %90 <100.000 %100
>100.000 %110
>2.000 %145 Tüm Fiyatlar İçin %160

İÇ PİYASA PERAKENDE SATIŞLARI

2016 yılında yurt içi perakende otomobil pazarı 2015 yılına göre %4,7 büyüyerek 756.938 adede ulaşmıştır. Tofaş'ın Fiat, Jeep, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam otomobil pazar payı 55.284 adet ile %7,3 olarak gerçekleşmiştir.

Fiat'ın yurt içi pazar payı ise 2015 yılında %6,5 iken, 2016 yılında Fiat Egea ailesinin başarılı performansı ile %6,9'a yükselmiştir. Fiat Egea Sedan modeli 35 bin adede ulaşarak Türkiye'nin en çok satılan aracı olmuştur. Fiat Egea Hatchback ve Station Wagon modelleri ise yıl ortasında satışa sunulması nedeniyle toplam otomobil pazar payına kısmi katkıda bulunmuşlardır.

Hafif ticari araç pazarı 2016 yılında geçen yıla göre %6,5 oranında daralarak 226.782 adede gerilemiştir. Tofaş'ın satış adetleri ise %13,5 azalmış ve Tofaş Fiat markasıyla hafif ticari araç pazarında %23,7 pazar payı ile ikinci sıradaki yerini korumuştur. Doblo ve Fiorino modelleri ise %39,1 pazar payı ile kendi segmentlerinin liderleri olmuştur. Fiat Fullback modelinin lansmanı ile daha önce Tofaş'ın ürünü bulunmayan hafif ticari araç pazarının pick-up segmentine de giriş yapılmıştır.

2016 yılında toplam 983.720 adede erişen Türkiye otomotiv perakende pazarında Fiat markası 106.106 adet ile %10,8 pazar payı elde etmiştir.

Tofaş'ın Fiat, Jeep, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam pazar payı ise %11,1, satış adedi ise 109.021 olmuştur. Egea Sedan, Hatchback ve Station Wagon markalarının 2016'nın son çeyreğinde tüm versiyonlarının tamamlanması ve modellerin 2017 yılının tam yıl olarak satışlarının gerçekleşeceği ilk yıl olması nedenleriyle Tofaş'ın yurt içi pazar payında yükselme beklenmektedir.

Tofaş Yurt İçi Perakende Satışlar ( Adet ) 2015 2016 Değişim %
Otomobil 51.802 55.284 %6,7
Hafif Ticari Araç (LCV) 62.127 53.737 %-13,5
Toplam 113.929 109.021 %-4,3

2016 yılında Tofaş'ın ihracat adetleri bir önceki yıla göre %60,8 artmıştır.

İHRACAT

Tofaş 2016 yılında bir önceki yıla göre ihracat adetlerinde %60,8 seviyesinde artış yakalamayı başarmış ve Türkiye otomotiv ihracatında 279.537 adetle lider konumuna gelerek tüm zamanların en yüksek ihracat adedi rekorunu kırmıştır. Bu sonuçlar ile 2016 yılında Tofaş'ın Türkiye ihracatındaki payı %24,5'e ulaşmıştır. İhracat adetlerindeki artışa Fiat Egea/Tipo ailesinin dünya pazarlarında görülen başarısı ve Avrupa otomotiv pazarlarında görülen büyüme önemli katkı sağlamıştır.

2016 yılında Avrupa otomotiv pazarında (Avrupa Birliği ve Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi) %6,8 büyüme görülmüştür. Ülke detayında ise Avrupa'da tüm ana pazarlarda büyüme mevcut olup, en yüksek performansı Tofaş ihracatında da önemli rol oynayan İtalya pazarı %15,8 büyüme ile göstermiştir.

Avrupa, hafif ticari araç pazarında ise 2016 yılında %11,6 büyüme görülmüştür. Tüm ana pazarlarda olumlu performans görülürken, özellikle İtalya pazarı, filo yenilemelerinde Eylül ayında uygulanmaya başlanan teşvikin de katkısı ile %50,0 büyümeyle diğer pazarlardan daha yüksek bir performans sergilemiştir.

Tofaş'ın Avrupa'ya olan toplam ihracatında ise Fiat Egea ailesinin tüm modellerinin başarılı performansı sayesinde %84 oranında artış yakalanmıştır. Avrupa'ya beklenenin üstünde bir performansla 37 bin adet Egea Sedan ve üretimlerine yıl ortasında başlanmasına rağmen 46 bin adet Egea Hatchback ve 19 bin adet Egea Station Wagon ihraç edilmiştir. Egea ailesi ihracatının, 2017'nin başından itibaren devreye girecek yıllık ilave 50 bin adet kapasite ile artarak devam etmesi planlanmaktadır.

Avrupa dışı pazarlarda önemli bir gelişme ise Egea Sedan'ın Dodge markası çatısı altında Neon model ismiyle Meksika'ya ihracatının başlaması olmuştur. 2016 yılında Meksika'ya 5.120 adet Dodge Neon ihraç edilmiş olup, bu rakamın 2017 yılında artış göstermesi beklenmektedir.

Tofaş, 2016 yılı ihracat geliri ise bu sonuçlara göre bir önceki yıla göre %54,7 artış sağlayarak 2,9 milyar Euro seviyesine ulaşmıştır.

İhracat ( Adet ) 2015 2016 Değişim %
Otomobil 32.055 139.629 %335,6
Hafif Ticari Araç 141.818 139.908 -%1,3
Toplam 173.873 279.537 %60,8

Tofaş'ın toplam satışlarının %50'sini otomobil, %50'sini hafif ticari araç oluşturmuştur.

ÜRETİM

Tofaş, 2016 yılının ilk yarısında, özellikle ihraç pazarlarından gelen yüksek talebi karşılamak amacıyla üç vardiya üretim sistemine geçmiştir. Fiat Egea ailesinin Hatchback ve Station Wagon modellerinin de üretimlerine başlanması ile 2016 yılı üretim hacmi %37,8 oranında artış göstererek 383.491 adede erişmiştir. Artan üretim hacmi ve üç vardiyalı üretim sistemine geçilmesi nedeniyle 2016 yılı ortalama çalışan sayısı 9.624 kişiye ulaşmıştır.

Üretim (Adet) 2015 2016
Linea 35.202 7.526
Egea Sedan 11.237 80.707
Egea Hatchback 286 49.657
Egea Station Wagon 42 20.124
Doblo - Binek 240 0
Yeni Doblo - Binek 14.162 15.233
Minicargo - Binek 14.475 16.715
Otomobil Toplamı 75.644 189.962
Doblo 7.831 5.233
Yeni Doblo 119.165 122.614
Minicargo 75.612 65.682
Hafifi Ticari Araç Toplamı 202.608 193.529
Toplam 278.252 383.491

SATIŞ ADETLERİ VE CİRO

2016 yılında Tofaş'ın yurt içi otomobil satışları Egea ailesinin başarılı performansı sayesinde %6,8 artışla Türkiye otomobil pazarına paralel bir büyüme göstermiştir. Yurt içi pazarı hafif ticari araç satışlarında ise 2016 yılında 2015 yılına kıyasla %19,8 düşüş mevcuttur. Hafif ticari araç satışlarında 2016 yılında görülen daralmada toplam yurt içi hafif ticari araç pazarında görülen %6,5 oranında küçülme ve yılın ilk yarısında ithal Fiat Ducato modelinin istenilen adetlerde tedarik edilememesinden kaynaklanmaktadır.

İhracat performansında ise 2016 yılında ilk defa tüm yıl boyunca üretilen Fiat Egea Sedan modelinin ve 2016 yılının ortasında üretimlerine başlanan Egea Hatchback ve Station Wagon modellerinin Avrupa pazarlarındaki başarılı performansı sayesinde tüm zamanların rekoru kırılarak toplamda %60,8 artış ile 279.537 adede ulaşılmıştır. Otomobil ihracatı 2016 yılında bir önceki yıla göre %336 artış gösterirken hafif ticari araç ihracatı 2015 yılına paralel gerçekleşmiştir.

Satışlar (Bin TL) 2015 2016 Değişim %
Yurt Dışı Satışlar 5.729.275 9.839.301 %71,7
Yurt İçi Satışlar 4.121.142 4.291.021 %4,1
Esas Faaliyetlerden Diğer Satışlar 70.306 105.629 %50,2
Toplam 9.920.723 14.235.951 %43,5
Satışlar (Adet) İç Piyasa  Değişim Dış Piyasa  Değişim Toplam  Değişim
  2015 2016 % 2015 2016 % 2015 2016 %
Otomobil 52.358 55.899 6,8 32.055 139.629 335,6 84.413 195.528 131,6
Hafif Ticari Araç (LCV) 70.581 56.591 -19,8 141.818 139.908 -1,3 212.399 196.499 -7,5
Toplam 122.939 112.490 -8,5 173.873 279.537 60,8 296.812 392.027 32,1
  2015 2016  Değişim (ADET)
Yurt içi Dağıtım Adetleri 122.939 112.490 -10.449
Üretimden Satış 104.259 100.884 -3.375
Egea Sedan 6.570 34.796 28.226
Egea Hatchback 0 3.604 3.604
Egea Station Wagon 0 549 549
Yeni Doblo Cargo 28.908 26.405 -2.503
Yeni Doblo Panorama 761 2.199 1.438
Fiorino Cargo (Minicargo) 24.033 21.663 -2.370
Fiorino Panorama (Minicargo) 647 1.308 661
Minicargo (PSA) 8.615 3.062 -5.553
Linea 34.725 7.298 -27.427
İthal Araçlar 18.680 11.606 -7.074
Ducato 9.025 5.461 -3.564
Fiat 500 3.580 2.224 -1.356
Fullback 0 457 457
Grande Punto 1.311 563 -748
Panda Futura 152 133 -19
Freemont 4x4 91 43 -48
Fiat 124 Spider 0 2 2
Bravo 1 2 1
Lancia 2 0 -2
Jeep 3.566 2.007 -1.559
Alfa Romeo 868 625 -243
Maserati 73 72 -1
Ferrari 11 17 6
İhracat Adetleri 173.873 279.537 105.664
Egea Sedan 3.587 45.998 42.411
Egea Hatchback 0 45.786 45.786
Egea Station Wagon 0 19.322 19.322
Yeni Doblo Cargo 48.344 53.331 4.987
Yeni Doblo Panorama 11.546 10.300 -1.246
GM Combo 24.059 25.556 1.497
Ram Promaster City 20.344 18.173 -2.171
Fiorino Cargo (Minicargo) 17.996 27.048 9.052
Fiorino Panorama (Minicargo) 10.795 13.794 2.999
Minicargo (PSA) 28.325 14.544 -13.781
Doblo 8.097 5.236 -2.861
Linea 650 355 -295
Diğer & Transit 130 94 -36
Toplam 296.812 392.027 95.215

Tofaş, Avrupa Birliği'nin Ar-Ge 2016 yılı sıralamasında en çok Ar-Ge yatırımı yapan Türk şirketi olmuştur.

YATIRIMLAR / AR-GE HARCAMALARI

2016 yılında toplam yatırım tutarının ağırlığını Egea Projesi oluşturmuştur.

Tofaş, Avrupa Komisyonu çatısı altında yer alan Ortak Araştırma Merkezi'nin her yıl hazırladığı endüstriyel Ar-Ge yatırımı yapan şirketlerin 2016 yılı skor listesinde en çok Ar-Ge yatırımı yapan Türk şirketi olmuştur.

Yatırımlar Euro (Milyon)
Yeni Doblo 30
Egea Ailesi 252
Minicargo 15
Yapısal 55
Toplam 352

KÂRLILIK

Tofaş 2016 yılını üretim ve ihracat performasındaki yükselişe paralel olarak Ciro, FAVÖK, Vergi Öncesi Kâr ve Net Kâr gibi tüm gelir tablosu kalemlerinde tarihinin en yüksek seviyesine ulaşarak rekorlarla tamamlamıştır. Konsolide vergi öncesi kâr %29 artış ile 797,9 milyon TL seviyesine, net kâr ise %17 artış ile 970,2 milyon TL seviyesine yükselmiştir.

Yıllar FAVÖK (EBITDA) Vergi Öncesi Kâr Net Kâr
  Bin TL DEĞİŞİM % Bin TL DEĞİŞİM % Bin TL DEĞİŞİM %
2012 834.155   497.440   442.039  
2013 816.735 -%2,1 477.075 -%4,1 434.223 -%1,8
2014 815.607 -%0,1 472.253 -%1,0 574.238 %32,2
2015 1.062.668 %30,3 617.987 %30,9 830.801 %44,7
2016 1.366.148 %28,6 797.936 %29,1 970.228 %16,8