Değerli Hissedarlarımız,
6 Şubat 2023 günü Kahramanmaraş’ta meydana gelen deprem felaketi, ulusça hepimizi derin bir acıya sürükledi. Depremler Cumhuriyet tarihimizin en büyük afetlerinden biri olurken, çok geniş bir alanda büyük kayıplara yol açtı. Depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı, yaralılarımıza acil şifalar diliyorum.
Afetzedelerin yanında yer almak ve yaraları sarmak üzere tüm ülke kenetlendik. Depremden haberdar olduğumuz andan itibaren katkı sunabileceğimiz her kanalı harekete geçirerek topluluk şirketlerimizin imkânlarını seferber ettik. Bundan sonra da elimizden gelen her desteği sağlamayı sürdüreceğiz. Bu zor günleri dayanışma içerisinde hep birlikte atlatacağımıza gönülden inanıyorum.
Şimdi 2022 yılındaki gelişmeler ve faaliyetlerimize ilişkin görüş ve değerlendirmelerimi paylaşmak isterim.
2021 yılında pandeminin olumsuz etkilerinden kurtulma yolunda önemli mesafe alan dünya ekonomisi, 2022’nin başında patlak veren Rusya-Ukrayna savaşıyla bir kez daha sarsıldı. Savaşın enerji ve gıda fiyatlarında yol açtığı artışlar, dünya genelinde yükselme eğiliminde olan enflasyonu daha da hızlandırırken, uluslararası tedarik ve taşımacılık zincirlerindeki kırılmalar da iş dünyası açısından büyük zorluklar yarattı.
ABD ve Euro Bölgesi’nde enflasyonun çok uzun yıllardır görülmemiş seviyelere ulaşmasıyla, merkez bankaları politika faizlerini hızla yükseltmek mecburiyetinde kaldı. Bunun en önemli neticesi ise büyüme hızlarının dünya genelinde yavaşlaması oldu. Nitekim IMF, bu yılın Ocak ayında yayımladığı Dünya Ekonomik Görünümü Raporunda; küresel ekonomideki tablonun, 2019 küresel mali krizi ve Covid-19 salgınının akut aşaması dışında, 2001’den bu yana en zayıf büyüme profilini yansıttığını ifade ediyor. IMF aynı raporda, 2022 yılı küresel ekonomik büyüme beklentisini %3,4, 2023’e dönük tahminini ise %2,9 olarak açıkladı.
Türkiye ekonomisi geçtiğimiz yılın ilk dokuz ayında %6,2 büyüdü. Bu performansa en önemli katkı yurtiçi tüketim harcamalarından gelirken, net ihracat da büyümeyi destekledi. Küresel ölçekteki arz-talep dengesizliği, artan enerji ve gıda maliyetleri ile kurdaki yükselişin fiyatlara yansıması nedenleriyle, TÜFE enflasyonu yıl boyunca yükselişini sürdürdü. TÜFE on iki aylık ortalamalara göre %72,31 olarak gerçekleşti.
Ülkemizin başarılı ihracat performansına rağmen, enerji başta olmak üzere emtia fiyatlarındaki artış ve altın ithalatındaki ivmelenme nedeniyle dış ticaret açığımız büyüdü. Bununla birlikte, hizmet ve turizm gelirlerindeki güçlü artış sayesinde, cari işlemler açığındaki büyüme nispeten sınırlı oldu. Ancak, Avrupa’da beklenen ekonomik durgunluğun önümüzdeki dönemde ülkemizin ihracat performansını olumsuz etkilemesi muhtemeldir.
Enflasyondaki yükselişe rağmen, Merkez Bankası’nın geçtiğimiz yılın ikinci yarısında politika faizini 500 baz puan indirerek %9’a çekmesi, enflasyon-faiz makasının açılmasına ve dolayısıyla Türk Lirası’nın baskı altında kalmasına neden oldu. Merkez Bankası’nın devreye aldığı kredi büyümesini yavaşlatıcı önlemler 2022’nin son aylarında kurlarda ılımlı bir seyir sağlasa da, bireylerin ve şirketlerin Türk Lirası cinsinden krediye erişimi büyük ölçüde zorlaştı. Bu verilerin ışığında, IMF 2022’de %5,5 büyümesini beklediği Türk ekonomisinin, 2023’te %3 büyüyeceğini tahmin ediyor.
OTOMOTİV SEKTÖRÜ ZORLUKLARI BAŞARIYLA YÖNETİYOR.
2022 yılında, hızla artan hammadde ve enerji maliyetleri ile yüksek döviz kuru seviyeleriyle zorlanan otomotiv sektörünün, özellikle çip sorunu kaynaklı tedarik sıkıntılarından kaynaklanan üretim darboğazlarını da yönetmesi gerekti. Bu şartlara rağmen, otomotiv sanayimiz bir önceki yıla göre %6 artışla toplam 1 milyon 352 bin adet üretim gerçekleştirdi.
En büyük pazarımız Avrupa başta olmak üzere küresel ekonomide yaşanan yavaşlama ve talep değişimlerine rağmen, 2022 yılında otomotiv ihracatında da %5,5 artışla 31 milyar ABD dolar seviyesine ulaşıldı. Böylece sektörün ülkemizin toplam ihracatından aldığı pay %12,2 oldu.
İç pazarda ise otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları, önceki yıla oranla %6,2 artarak 783 bin 283 adet seviyesinde gerçekleşti. Otomobil satışları %5,5 artışla 592 bin 660, hafif ticari araç satışları da yine %8,6 artarak 190 bin 623 oldu.
TOFAŞ PAZAR HÂKİMİYETİNİ ARTIRIYOR.
Tofaş, böylesine zorlu bir yılda 264 bin üretim adedine ulaştı ve 123 bin araçla ülkemiz otomotiv ihracatının %12’sini gerçekleştirdi.
Şirketimiz, Türkiye binek ve hafif ticari araç pazarında 2,3 puan artışla %19,2 pay elde ederken, Fiat markasıyla dördüncü yılda da liderliğini korudu. Lansmanından bu yana, 7 yıldır en çok tercih edilen otomobil unvanını koruyan Fiat Egea’nın üretimi 1 milyon adedi geçti. 2021 yılında Sedan, Hatchback, Cross ve Cross Wagon gövde tiplerinde sunulan otomatik şanzımanlı hibrit motorlu seçenekleriyle pazardaki rekabet gücünü artıran Fiat Egea, 2022 yılında da Cross Wagon modeli ile müşterilerimizle buluştu.
Türkiye’nin en çok Ar-ge harcaması yapan şirketlerinden olan ve Stellantis’in önde gelen üretim ve mühendislik merkezlerinden biri olan Tofaş, bilhassa otomotiv yazılımı alanındaki faaliyetlerini daha da geliştirmeyi amaçlıyor. Önümüzdeki dönemde işbirliği yaptığımız Ar-Ge ekosistemi genişleterek, bu alandaki katma değeri yüksek ihracatımızı da arttırmayı hedefliyoruz.
GÜVEN VE UMUTLA YARINLARA…
Tedarikten üretime tüm süreçlerde sürdürülebilirlik ilkeleriyle hareket ediyor ve gelişmiş teknolojilerin de kullanımıyla sürdürülebilirlik performansımızı sürekli iyileştirmeye odaklanıyoruz. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı’nı yakından takip ediyor ve Koç Topluluğu genelinde yürütülen karbon dönüşümü programı kapsamında Tofaş’ın karbon nötr tesis olma çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyoruz. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri çerçevesinde, toplumsal gelişimi destekleyici projeler üreterek daha müreffeh bir dünya için katkı sunmaya; çevresel, sosyal ve yönetsel performansımızı iyileştirerek paydaşlarımız için yarattığımız değeri artırmaya devam edeceğiz.
Tofaş, hızlı değişen dinamiklere uyumu kolaylaştıran çevik yönetim anlayışı, istikrarlı yatırımları ve rekabetçiliği sayesinde, karşılaştığı riskleri basiretle yönetiyor. Şirketimizin güçlü operasyonel ve finansal sonuçları bu performansının somut teyididir. Biz de Türkiye’nin en köklü şirketlerinden biri olarak memleketimizin parlak geleceğine yönelik inançla Tofaş’a yatırımlarımızı sürdüreceğiz.
Cumhuriyetimizin 100’üncü yılını kutlayacağımız 2023 yılında, geçmişimizden aldığımız özgüven ve sürekli geliştirdiğimiz kurumsal yeteneklerimizle, şirketimizin gurur verici yeni başarılar elde edeceğine inanıyorum.
Başta çalışanlarımız ve iş ortaklarımız olmak üzere, Tofaş’ın elde ettiği başarılı neticelerde payı olan tüm paydaşlarımıza destek ve katkıları için en içten şükrânlarımı sunarım.
Saygılarımla,
Ömer M. Koç
Yönetim Kurulu Başkanı
