2020 yılına güçlü bir şekilde başlayan Türkiye otomotiv pazarı Covid-19’un negatif etkilerini kısa sürede atlatmış ve Haziran ayından başlayarak kayda değer bir büyüme sergilemiştir.

Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı satışları, 2020 yılında 2019’a göre %61,3 artış kaydederek 772.788 adet olarak gerçekleşmiştir. Otomobil satışları, 2020 yılında %57,5 artarak 610.109 adet olarak gerçekleşirken, hafif ticari araç pazarı ise bir önceki yıla göre %77,2 büyüme kaydederek 162.679 adet olarak gerçekleşmiştir.

+%61,3Türkiye perakende otomobil ve hafif ticari araç pazarı satışları, 2020 yılında 2019’a göre %61,3 artış kaydederek 772.788 adet olarak gerçekleşmiştir.

2019 yılının son aylarında başlayan toparlanma 2020 yılının ilk iki ayında da devam etmiştir. Buna karşın Covid-19’un tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de görülmeye başlaması ile birlikte hafif araç talebindeki büyüme, yerini Nisan-Mayıs aylarında daralmaya bırakmıştır. 2018-2019 yıllarında daralan pazara bağlı olarak birikmiş talep, bireysel araç kullanım eğilimindeki artış, düşen faiz ortamı, e-ticaret hacminde gözlenen ivmelenme ve düşük baz etkisi ile araç talebi Haziran ayından itibaren güçlü büyüme temposuna kaldığı yerden devam etmiştir.

Fiat Egea Sedan modeli, 2020 yılında üst üste beşinci kez Türkiye’nin en çok satılan aracı olurken, tüm gövde seçenekleri de kendi segmentlerinde en çok tercih edilen otomobiller olmuş, Fiat markası otomobil pazarındaki payını artırarak liderliğini perçinlemiştir.

Yurt dışı otomotiv pazarlarında ise Avrupa genelinde (Avrupa Birliği ve Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi) otomobil pazarı, Covid-19 etkisi ile birlikte 2019 yılının altında bir performans göstererek %24,3 daralma kaydetmiştir. Hafif ticari araç pazarında ise %18 küçülme yaşanmıştır. Yılın 3. çeyreğinde devreye sokulan hurda teşvikleri sayesinde yılsonuna doğru daralmanın hızı yavaşlamıştır.

TOPLAM YURT İÇİ PAZAR (ADET)	2019	2020	DEĞİŞİM %
Otomobil	387.256	610.109	%57,5
Hafif Ticari Araç (LCV)	91.804	162.679	%77,2
Toplam	479.060	772.788	%61,3

 

Fiat’ın yurt ici otomobil pazar payı 2020 yılında Fiat Egea ailesinin başarılı performansının devamı ile birlikte %15,1’e yukselmiştir.

 

İÇ PİYASA PERAKENDE SATIŞLAR

2020 yılında yurt içi perakende otomobil pazarı satışları 2019 yılına göre %57,5 artarak 610.109 adet olarak gerçekleşmiştir. Tofaş’ın Fiat, Fiat Professional, Jeep®, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam pazar payı 97.015 adet satış ile %15,9 olarak gerçekleşmiş ve 2019 yılındaki 630 baz puanlık artış performansının üzerine 2020 yılında da 50 baz puanlık artış sağlanmıştır.

Fiat’ın yurt içi otomobil pazar payı ise 2019 yılında %14,8 iken, 2020 yılında Fiat Egea ailesinin başarılı performansının devamı ile birlikte 30 baz puan artış göstererek %15,1’e yükselmiştir. Fiat Egea’nın Sedan modeli 79.371 adetlik satış hacmi ile üst üste beşinci kez Türkiye’nin en çok satılan aracı olmuştur. Fiat Egea Hatchback ve Station Wagon modelleri de toplam otomobil pazar payına katkıda bulunmuşlardır.

Hafif ticari araç pazarı satışları 2020 yılında geçen yıla göre %77,2 oranında artarak 162.679 adet olarak gerçekleşmiştir. Tofaş’ın satış adetleri pazar büyümesinin üstünde yükseliş kaydederek %135,5 oranında artmıştır. Tofaş 2020 yılında Fiat ve Fiat Professional markalarıyla hafif ticari araç pazarında pazar payını yıllık 680 baz puan artırarak %27,6 pazar payı ile ikinci sıradaki yerini korumuştur. Doblò ve Fiorino modelleri Fiat’ın CDV segmentindeki liderliğini devam ettirmişlerdir.

2020 yılında toplam satışları 772.788 adede erişen Türkiye otomotiv perakende pazarında Fiat markası 137.325 adet ile pazar payını artırmaya devam ederek 190 baz puan artışla %17,8 pazar payı elde etmiş, otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları sıralamasında pazar liderliğini sürdürmüştür. Jeep® markası geçen yıla oranla satışlarını ikiye katlarken, Alfa Romeo, Ferrari ve Maserati markaları da pazarda satış hacimlerini korumuşlardır.

Tofaş’ın Fiat, Fiat Professional, Jeep®, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam pazar payı ise %18,4, satış adedi ise 141.976 olmuştur. (2019: 78.692 adet ile %16,4 pazar payı)

%18,4Tofaş’ın Fiat, Fiat Professional, Jeep®, Alfa Romeo, Maserati ve Ferrari markaları ile toplam yurt içi pazar payı 141.976 adet satış ile %18,4 olarak gerçekleşmiştir.

TOFAŞ YURT İÇİ PERAKENDE SATIŞLAR (ADET)	2019	2020	DEĞİŞİM %
Otomobil	59.602	97.015	+%62,8
Hafif Ticari Araç (LCV)	19.090	44.961	+%135,5
Toplam	78.692	141.976	%80,4

2020 yılında Tofaş, 118 bin adet araç ihraç ederek, Türkiye toplam otomotiv ihracatının %13’ünü gerçekleştirmiştir.

İHRACAT

2020 yılında Avrupa otomobil pazarında (Avrupa Birliği, İngiltere ve Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi) Covid-19 etkisi sebebiyle bir önceki yıla göre %24,3 daralma görülmüştür. Ana pazarlar detayında ise Almanya (%-19,1) ve Fransa (%-25,5), İspanya (%-32,4) ve İngiltere’de (%-29,4) talep daralması yaşanmıştır. Yılın 3. çeyreğinde ana pazarlarda devreye sokulan hurda teşvikleri sayesinde talepteki daralma hızında yıl sonuna doğru önemli bir yavaşlama kaydedilmiştir.

Avrupa, hafif ticari araç pazarında ise 2020 yılında %18 küçülme kaydedilmiştir. Tüm ana pazarlarda daralma kaydedilirken, en yüksek küçülme İspanya (%-26,5) ve İngiltere (%-20)’de kaydedilmiştir. 2020 yılında ticari araç pazarında otomobil pazarına göre görece güçlü talebin temel sebeplerinden birisi olarak Covid-19 ile hızlanan e-ticaret hacmi gösterilebilir.

Tofaş 2020 yılında bir önceki yıla göre ihracat adetlerinde %39,3 daralma sonucunda 117.903 adet ile yılı tamamlamıştır. Bu sonuçlar ile 2020 yılında Tofaş’ın Türkiye ihracatındaki hacimsel payı %12,7 olmuştur.

Otomobil ihracatı 2020 yılında bir önceki yıla göre %28 düşüş gösterirken hafif ticari araç ihracatı 2019 yılına göre %24 civarında azalmıştır.

Tofaş’ın 2020 yılı ihracat geliri ise bu sonuçlara göre bir önceki yıla göre %18,6 gerileyerek 10.821 milyon TL seviyesine ulaşmıştır.

-%18,6Tofaş’ın, 2020 yılı ihracat geliri bir önceki yıla göre %18,6 azalmıştır.

İHRACAT (ADET)	2019	2020	DEĞİŞİM %
Otomobil	107.189	61.502	-%42,6
Hafif Ticari Araç	86.956	56.401	-%35,1
Toplam	194.145	117.903	-%39,3

ÜRETİM

Tofaş 2020 yılında 250.630 adet araç üreterek, Türkiye otomotiv sanayi üretiminin %19,3’ünü tek başına gerçekleştirmiştir.

Tofaş 2020 yılında Türkiye otomotiv sanayi üretiminin %19’unu tek başına gerçekleştirmiştir.

ÜRETİM (ADET)	2019	2020
Egea Sedan	72.984	98.614
Egea Hatchback & Station Wagon	73.119	53.122
Doblò	76.529	68.798
MCV	41.565	30.096
Toplam	264.197	250.630

OTOMOTİV SEKTÖRÜ 2021 YILI BEKLENTİLERİ

	2020 Gerçekleşen	2021
Toplam otomotiv pazarı (adet)	772.788	700.000-750.000
Perakende satış (adet)	141.976	120.000-135.000
İhracat (adet)	117.903	150.000-165.000
Üretim (adet)	250.630	265.000-290.000
Yatırım harcaması (Sabit kıymet) (milyon euro)	108	100