Ömer M. Koç
Yönetim Kurulu Başkanı
Değerli hissedarlarımız,
Pandemiyle birlikte yaşam deneyimimizin ikinci yılında, yeni alışkanlıklarımızın bazıları günlük rutinimize dönüşürken, dünya yine sağlık ve ekonomiye dair birçok zorluğa göğüs germek durumunda kaldı. Bu süreçte, resmi rakamlara göre 5 milyondan fazla insan maalesef hayatını kaybetti. Daha büyük can kayıpları aşılar sayesinde önlenmiş olsa da, pandeminin üstesinden gelinebilmesi için küresel bir dayanışmayla dünyanın yoksul ülkelerindeki aşılanma oranlarının artırılmasının ve böylece yeni mutasyonların önlenmesinin şart olduğu da âşikâr.
Ekonomilerde kapanmalar nedeniyle ertelenmiş talep 2021 yılında normalleşme adımlarıyla birlikte hızla devreye girerken, arz yönündeki yetersizliklerden dolayı küresel hammadde ve emtia fiyatları rekor artışlar gösterdi; enerji fiyatları da önemli ölçüde yükseldi. Bilhassa çip tedarikindeki sorunlar, yüksek teknoloji ürünlerinin üretiminde ciddi aksaklıklara neden oldu. Pandeminin ilk dönemlerinde büyük buhran kaygıları taşırken, bugün küresel ekonomide yüksek enflasyonu tartışıyoruz. Başta FED olmak üzere birçok merkez bankası, enflasyondaki yükselişi ilk etapta arîzi olarak değerlendirse de, 2021’in sonuna geldiğimizde bu söylemi terk ederek sıkı para politikasına geçiş planlarını devreye aldılar.
IMF’nin verilerine göre, 2020’de yüzde 3,1 küçülen dünya ekonomisinin 2021 yılında yüzde 5,9 büyüdüğü tahmin ediliyor. Bu sonuçta, düşük bazın ve hızlı toparlanmanın etkisi var. Ancak rakamların ötesinde, pandeminin mevcut sosyal ve ekonomik adaletsizlikleri derinleştirdiğini kaygıyla izliyoruz. Son 20 yıldır küresel yoksulluk ilk kez artarken, ülkeler arasında büyüyen gelir uçurumu toplumsal ve siyasi gerginlikleri tetikliyor. Bu eşitsizlikler ve yol açtığı problemler, önümüzdeki dönemin en önemli risk faktörleri arasında sayılıyor.
Pandeminin yarattığı şoktan sonra hızla toparlanarak geçen yıl yüzde 1,8 büyüyen Türkiye ekonomisi, bu performansını 2021 yılında da sürdürerek üçüncü çeyrekte yüzde 7,4 büyüdü. İhracat ve yılın ilk yarısındaki güçlü yurtiçi talep bu müspet neticeye önemli katkı sağlarken, büyüme yılın tamamı için yüzde 9 olarak öngörülüyor. Ancak TL’deki hızlı değer kaybı ve yüksek enflasyon, bilhassa yılın ikinci yarısında etkilerini derinden hissettiğimiz başlıca sorunlarımız oldu.
Diğer yandan, ihracat ve hizmet gelirlerindeki artış, ödemeler dengesi üzerinde olumlu etki yaratırken, küresel emtia ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, cari açıkta yukarı yönlü risk oluşturmaktadır.
2021 yılında küresel otomotiv sektörü tedarik darboğazlarından önemli ölçüde etkilendi. Özellikle yılın ikinci yarısında daha da belirginleşen hammadde ve lojistik sorunlarına, ülkemizde yüksek kur sıkıntısı da eklendi.
Türk otomotiv sektörünün toplam üretimi 2021’de önceki yıla göre yüzde 2 azalarak 1 milyon 276 bin adet düzeyinde gerçekleşti.
Otomotiv sanayinin 2021 yılı ihracatı 25 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşirken, sektörün ülkemizin toplam ihracatından aldığı pay yüzde 11 oldu. Böylece ihracatta yine ilk sırada yer alan otomotiv sektörü, 16 yıldır aralıksız sürdürdüğü liderliğini korudu.
Bulunurluk sorunları nedeniyle ülkemizdeki otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,6 oranında azalarak 737.350 adet olarak gerçekleşti. Otomobil satışları yüzde 7,9 oranında azalıp 561.853 adet olurken, hafif ticari araç satışları ise yüzde 7,9 artarak 175.497 adede ulaştı.
Tofaş, bahsi geçen problemlere rağmen 2021 yılında 228.544 üretim adedine ulaştı ve 112.477 araçla ülkemiz otomotiv ihracatının yüzde 12’sini gerçekleştirdi.
Türkiye binek ve hafif ticari araç pazarında yüzde 16,9 pay elde eden Tofaş, Fiat markasıyla bu pazardaki liderliğini üçüncü yıla taşıdı.
Yenilenmiş model ailesini yılın başında satışa sunduğumuz Fiat Egea, tüm gövde seçenekleriyle 6 yıl üst üste “Türkiye’nin en çok tercih edilen otomobili” olarak önemli bir başarı elde etti. Fiat Doblò ise “Türkiye’nin en çok tercih edilen hafif ticari aracı” oldu.
Tofaş, pandemiyle artan küresel belirsizliklerin doğurduğu riskleri ve bunların berâberinde gelen iş fırsatlarını büyük bir başarıyla yönetiyor. Olumlu mâli neticeleri de bunu teyid eder nitelikte. Rekabetçi üretim ve öncü ar-ge yetkinliklerini sürekli geliştiren şirketimiz, dünyanın en büyük 3’üncü otomotiv üreticisi olarak kurulan Stellantis Grubu bünyesindeki güçlü konumunu önümüzdeki dönemde pekiştirmeye devam edecektir.
Güvenle yürüdüğümüz bu gelecekte faaliyetlerimize yön verecek temel dinamikler dijitalleşme ve yeşil dönüşüm olacaktır. Dijitalleşme, küresel ekonomik büyümeyi sağlayan en önemli faktör haline gelirken, rekabetin oyun sahasını da sınırlar ötesine genişletiyor. Giderek daha somut uluslararası taahhütlerle şekillenen yeşil dönüşüm süreci de dijitalleşmeden bağımsız değildir. Yeşil dönüşümü mümkün kılacak yeniliklerin önemli bölümü dijital teknolojilere bağlı olarak gelişiyor. Bu süreçleri birbirini tetikleyecek ve hızlandıracak iki ana akım olarak görmeliyiz. Nitekim, en büyük dış ticaret ortağımız Avrupa Birliği de yeni büyüme stratejisini ‘ikiz dönüşüm’ adını verdiği bu dinamikler üzerine kurgulamaktadır.
Koç Topluluğu, ilgili küresel platformlarda bu konulardaki gelişmeleri yakından takip ederek değişime yön verme sorumluluğuyla hareket ediyor. Öncü çalışmalarıyla fark yaratan Tofaş da, Topluluk çapında yürüttüğümüz dijital dönüşüm, inovasyon, çevik yönetim ve karbon dönüşümü gibi birbirini tamamlayan programlar sayesinde geleceği güçlü bir şekilde karşılamak için çalışmayı sürdürecek, yeni fırsat alanlarında katma değer yaratmaya odaklanacaktır.
Diğer yandan, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda, bulunduğumuz coğrafyanın ihtiyaç, beklenti ve öncelikleriyle uyumlu toplumsal sorumluluk projelerimize kararlılıkla devam edeceğiz. Bir asırlık kurumsal değerlerimizle, memleketimiz için daha iyisini yapmanın her koşulda mümkün olduğu bilinciyle çalışmayı sürdüreceğiz.
Bu düşüncelerle, çalışanlarımızın büyük özverisi ve iş ortaklarımızın desteğiyle Şirketimizin elde ettiği olumlu neticeler için tüm paydaşlarımıza en içten şükrânlarımı sunarım.
Saygılarımla,

Ömer M. Koç
Yönetim Kurulu Başkanı