Şirketimizin ticari risklerinin önemli bir bölümü, yıllık fabrika kapasitemizin yurt dışı satışlara ayrılan kısmının FCA ile geçmiş dönemde yapılan al-ya da-öde yapısındaki ihracat anlaşmalarıyla garanti altına alınması ile yönetilmektedir. Söz konusu ihracat anlaşmaları, maliyet, kârlılık, döviz kuru ve yurt dışı pazar risklerinden şirketimizi önemli oranda korumakta ve ticari boyuttaki riskimizi asgari seviyede tutmaktadır.
Yurt içi dikkate alındığında şirketimizin ticari risk yönetimi açısından 2019 başarılı bir yıl olmuştur. Makroekonomik gelişmeler ve zorlu pazar koşullarına rağmen şirketimiz otomobil pazar payını yükseltmiş, birincilik konumuna yükselmiştir.
Yurt içi perakende satışları 2019 yılında yaklaşık 78,6 bin adet olarak gerçekleşmiş, geçtiğimiz yıla göre satışlar %8 artmıştır. Egea Sedan modeli ise kendi segmentinde %38,4 pazar payı ile liderliğini elinde tutmayı sürdürmüştür.
Finansal borçlarımız, gelir ve nakit akışları ihracat anlaşmaları ile garanti altına alınmış bulunan, Yeni Doblò, Fiat Egea Ailesi ve Fiat Fiorino yenileme projelerine ilişkin uzun vadeli ve kur riski taşımayan banka kredilerine aittir. Proje kredilerimizin dışında kalan finansal borçlarımız ise Koç Fiat Kredi Tüketici Finansmanı A.Ş.’ye ait finansal borçlar olup takas ve türev işlemleri ile kur ve faiz riskleri minimize edilmiştir.
Finansal Göstergeler (Aksi belirtilmedikçe bin TL) |
2019 |
2018 |
|---|---|---|
Toplam Net Satışlar |
18.897 |
18.603 |
Net Kâr |
1.482 |
1.330 |
Toplam Varlıklar |
12.809 |
13.002 |
Oranlar |
|
|
Cari Oran |
1,1 |
1,2 |
Vergi Sonrası Kâr/Satışlar |
%8 |
%7 |
Vergi Sonrası Kâr/Toplam Varlıklar |
%12 |
%10 |
Vergi Sonrası Kâr/Özkaynaklar |
%34 |
%35 |
Toplam Finansal Borç/Özkaynaklar |
%91 |
%147 |
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.’nin 01.10.2012 tarihli Yönetim Kurulu Kararıyla 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 378’inci maddesine uyum ve Yönetim Kurulu bünyesindeki Komitelerin etkin çalışmasını sağlamak amacıyla, şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle ilgili gerekli önlemlerin uygulanması ve riskin yönetilmesi amacıyla çalışmalar yapmak üzere Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetim Komitesi’nin kurulmasına karar verilmiştir.
2019 yılı içerisinde Sn. Neslihan Tonbul başkanlığında, komite üyeleri Sn. Sergio Duca, Sn. İsmail Cenk Çimen ve Sn. Giorgio Fossati’nin katılımıyla 6 toplantı gerçekleştirilmiştir.
Komite kuruluşuyla birlikte, öncelikle Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.’nin Risk Yönetim Sistemini değerlendirerek, risk raporlaması esaslarını belirlemiştir. Belirlenen esaslara uygun olarak raporlama çalışmaları ve Komite değerlendirmeleri periyodik olarak Yönetim Kurulu’nun bilgisine sunulmaktadır.
Şirket faaliyetleri şirket yönetimince, risklerin ve risk kaynaklı finansal, ticari ve operasyonel sonuçların şirketi ne derecede etkileyeceği hassas bir şekilde dikkate alınarak, proaktif bir süreç içerisinde yönetilmektedir. Şirket Yönetimi, risklerin sistematik şekilde idare edilmesi için risklerin tanımlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi, gerektiğinde azaltılması - devredilmesi ve nihai olarak da izlenmesi - raporlanması için gerekli önlemleri almaktadır.
Hukuki ve yasal konularla ilgili yürütülen faaliyetler, çalışma süreçlerine ilişkin bilgiler paylaşılmış olup, gerekli değerlendirmeler komite toplantılarında dikkate alınmıştır. Şirket aleyhine açılan dava konuları ve söz konusu davalar için ayrılan karşılıklar da yakından takip edilmekte ve komite gündemine taşınmaktadır.
2019 yılında tedarikçilerin finansal risklerinin tespiti kapsamında çeşitli parametreler (EBITDA %, Likidite oranı, Borç servis oranı, ROE, Net borç/ Özkaynaklar) göz önüne alınarak tedarikçilerden elde edilen finansal veriler doğrultusunda değerlendirmeler yapılmış ve elde edilen sonuçlar risk komitelerinde dikkate alınmıştır.
Üretimin sürekliliğinde önemli görev alan tedarikçilerin de düzenli olarak finansal ve yönetimsel durumları analiz edilmekte ve akabinde değerlendirme raporları hazırlanmaktadır. Yapılan söz konusu çalışmalar tedarikçinin muhtemel teknik iflasının ya da ürün tedarik edememesinin erken teşhisi ve Yönetim Kurulu’nun bu konuda bilgilendirilerek önlemlere ilişkin öneri geliştirilmesi konusunda önem arz etmektedir.
Şirketimiz DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) ile bayilerin borç ödeme risklerini efektif şekilde yönetmekte, alacak sigortası ile de geri kalan borçların risklerini asgari düzeye indirmektedir. Söz konusu riskli alacakların tahsil imkânının olmadığına kanaat getirildiğinde gerekli provizyonlar da ayrılarak konu yasal süreçler vasıtasıyla takip edilmektedir.
2019 yılında, şirketin bilgi işlem altyapısı ve uygulamaları ile ilgili mevcut durum, muhtemel riskler (siber riskler) ve alınan tedbirler yakından takip edilmiş ve komite gündemine taşınmıştır.
Şirketimizin iştiraklerinden olan KFK bünyesinde de NPL (sorunlu kredi) oranları ve kredi tahsis politikaları düzenli olarak takip edilmekte ve risk yönetimi başarılı bir şekilde sürdürülmektedir.
Risk Yönetim Politikası doğrultusunda, Tofaş’ın risk yönetimi yasal mevzuata ve düzenlemelere uygun olarak Yönetim Kurulu’na raporlama yapılmak üzere organize edilmiş olup, bu çerçevede temeli; “şirket varlıklarının ve değerlerinin korunması”, “ticari, finansal ve operasyonel güvenin sağlanması” ve bunların yanı sıra, “kurumsal risk yönetiminde sürdürülebilirlik” esaslarına dayanmaktadır.
Bunlara ilaveten şirket yönetimi, kurumsal risk yönetimi, iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinin gerektirdiği tüm tedbirlerin alınmasından ve uygulanmasından, finansal, ticari, operasyonel ve organizasyonel olarak görevli ve sorumludur.
Şirket faaliyet ve hizmetlerinin mevcut kanun ve düzenlemelere uygun olarak etkin, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde yürütülmesini, şirket varlıklarının korunmasını, muhasebe ve finansal raporlama sisteminin bütünlüğünü, tutarlılığını, güvenilirliğini ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamaya yönelik kontrol faaliyetlerinin tümünü kapsayacak şekilde şirket bünyesinde iç kontrol sistemi kurulmuştur.
Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. iç kontrol sisteminin, sürekli izleme ve değerlendirmeye tabi tutulmasını sağlayacak şekilde, bir iç denetim faaliyeti koordine edilerek yürütülmektedir.
İç Kontrol sistemi ve İç Denetim süreci öncelikle Denetim Komitesi uhdesinde takip edilerek gözetilir ve ayrıca etkinliği açısından, Riskin Erken Saptanması ve Risk Yönetimi Komitesi tarafından da ilgili sistemin kurumsal risk yönetimi ile bir arada ele alınmasına özen gösterilir. Komite tarafından Şirketin iç kontrol sistemi ve iç denetim faaliyetleri ile kurumsal risk yönetimi ve finansal, ticari ve operasyonel riskler ve öngörülebilir potansiyel risklere karşı gerekli proaktif tedbirlerin alındığına ve şirketin iç kontrol, iç denetim ve risk yönetimi konularında, yasal mevzuatın gerektirdiği sorumlulukları yerine getirdiğine dair değerlendirmeler yapılmıştır.
Şirket faaliyetleri, yönetim tarafından risklerin ve risk kaynaklı finansal, ticari ve operasyonel sonuçların şirketi ne derece etkileyeceği hassas şekilde dikkate alınarak, stratejik ve proaktif bir şekilde yönetilmektedir. Şirket yönetimi, risklerin sistematik şekilde idare edilmesi için risklerin tanımlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi, gerektiğinde azaltılması/devredilmesi ve nihai olarak da izlenmesi/raporlanması için gerekli önlemleri almaktadır.
İlgili Komitelerin beyan ve raporlamaları doğrudan kapsamlı olarak Yönetim Kurulu’na sunulmaktadır. Şirketin iç kontrol sisteminin sürekli izleme ve değerlendirmeye tabi tutulmasını sağlayacak şekilde, bir iç denetim faaliyeti yürütülmektedir. Bu doğrultuda, Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve Sermaye Piyasası Mevzuatına uygun olarak, 2019 yıl sonu itibarıyla, iç denetim faaliyetleri yanı sıra, iç kontrol sisteminin sağlıklı olarak işlediği ve süreçlere ilişkin bugüne kadar herhangi bir önemli sorun olmadığı ve ayrıca, kurumsal risk ve iç kontrol sisteminin iyi işlediğine dair ilgili kayıtların tutularak, önemli bir olaya rastlanmadığı beyan edilmiştir.
Şirketin iç kontrol sistemi ve iç denetim faaliyetleri hakkında bilgiler doğrultusunda, yönetim organının bu konudaki görüşü olumludur. Komite tarafından Yönetim Kurulu’na sunulan raporda, Şirket faaliyet ve hizmetlerinin etkin, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde yürütülmesi, muhasebe ve mali raporlama sisteminden sağlanan bilgilerin bütünlüğü, tutarlılığı, zamanında elde edilebilirliği ile güvenilirliği ve güvenliğini sağlamak amacıyla yapılan iç kontrollerin etkinliği, yeterliliği ve uygunluğu yanı sıra, konsolide finansal tabloların hazırlanması süreci ile ilgili olarak, iç denetim ve risk yönetim sistemlerinin çalışmalarına dair olumlu kanaat bildirilmiştir.
Ayrıca bu bağlamda, Bağımsız Denetim firması Güney Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.’nin (A member firm of Ernst& Young Global Limited)’nin hazırladığı “Riskin Erken Saptanması Sistemi ve Komitesi Hakkında Denetçi Raporu”nda yer alan değerlendirmede, yürütülen denetim sonucunda, “Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.’nin riskin erken saptanması sistemi ve komitesinin, tüm önemli yönleriyle, TTK’nın 378. Maddesi çerçevesinde yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır”, görüşüne yer verilmiştir.
